Jaworzno pamięta ofiary COP w 78. rocznicę akcji Wisła - uroczystości i msza

W sobotę 27 września przedstawiciele miasta, rodziny ofiar i mieszkańcy zgromadzili się przy pomniku ofiar Centralnego Obozu Pracy w Jaworznie, by oddać hołd więzionym i zamordowanym; w intencji zmarłych odprawiono Mszę w obrządku greckokatolickim.

• Oddaj hołd w Jaworznie ofiarom Centralnego Obozu Pracy
• Poznaj historię COP i miejsce pamięci

Oddaj hołd w Jaworznie ofiarom Centralnego Obozu Pracy

W obchodach 78. rocznicy akcji „Wisła” w Jaworznie wzięli udział przedstawiciele władz miejskich — m.in. sekretarz miasta Ewa Sidełko-Paleczny — oraz delegacje placówek dyplomatycznych i województwa śląskiego. Obecni byli także przedstawiciele Związku Ukraińców w Polsce, byli więźniowie COP, przedstawiciele społeczności żydowskiej i niemieckiej oraz młodzież. Uroczystości rozpoczęła Msza Święta w obrządku greckokatolickim, odprawiona w intencji ofiar.

Urząd Miasta Jaworzna informuje, że główne upamiętnienie odbyło się przy pomniku na terenach leśnych na południowy zachód od kopalni „Jan Kanty”, pomiędzy Osiedlem Stałym a Podłężem — miejscu pochówku więźniów Centralnego Obozu Pracy. To stałe miejsce pamięci, przy którym składa się wieńce i zapala znicze.

Poznaj historię COP i miejsce pamięci

Centralny Obóz Pracy w Jaworznie został utworzony w lutym 1945 roku w miejscu niemieckiego podobozu KL Auschwitz – Neu Dachs i podlegał w latach 1945–1956 Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Drugi etap funkcjonowania obozu rozpoczął się 5 maja 1947 roku — do pracy przymusowej trafili wówczas, oprócz Polaków, również m.in. Ukraińcy i Łemkowie z terenów wschodnich oskarżani o współpracę z UPA. Ostatnim etapem był charakter więzienia progresywnego dla młodocianych.

Według księgi zmarłych prowadzonej przez Centralny Zarząd Zakładów Karnych, w COP w Jaworznie w latach 1945–1949 zmarło około 10 tysięcy osób. Zwłoki ofiar początkowo chowano na cmentarzu w Jaworznie, a później w pobliskich lasach — masowe pochówki przez długi czas były ukryte w zalesionych obszarach, co częściowo tłumaczy decyzje administracyjne tamtych lat dotyczące oszczędzania miejsc na miejskich nekropoliach.

Pomnik upamiętniający ofiary został odsłonięty 23 maja 1998 roku przy udziale ówczesnych prezydentów Polski i Ukrainy, Aleksandra Kwaśniewskiego i Leonida Kuczmy. Od tego czasu miejsce to pełni funkcję przestrzeni pamięci, do której wracają rodziny i mieszkańcy, by przypominać o tragicznych losach więźniów COP.

Zwieńczeniem sobotnich uroczystości były modlitwy, złożone wieńce i chwila ciszy — gesty, które łączą pokolenia i przypominają o potrzebie pamiętania o ofiarach terroru komunistycznego.

na podstawie: Urząd Miejski Jaworzno.