Jaworzno odda głos dzieciom wojny podczas poruszającego spotkania

W Muzeum Miasta Jaworzna historia nie zostanie zamknięta w gablocie ani w podręczniku. Tego dnia głos zabiorą ci, którzy wojny doświadczyli jako dzieci, a obok nich staną młodzi, którzy tę pamięć dopiero wydobywają z rodzinnych opowieści i archiwów. Spotkanie ma w sobie coś więcej niż zwykłą lekcję historii – jest próbą ocalenia wspomnień, zanim znikną wraz z ostatnimi świadkami.

• Muzeum zamieni historię w rozmowę z tymi, którzy pamiętają
• Uczniowie CKZiU wydobyli z pamięci wojenne dzieciństwo
• Spotkanie, które łączy szkolną pracę z żywym świadectwem

Muzeum zamieni historię w rozmowę z tymi, którzy pamiętają

W piątek, 10 kwietnia 2026 roku, w Muzeum Miasta Jaworzna odbędzie się spotkanie „Wojna widziana oczami dziecka”. Wydarzenie będzie finałem projektu przygotowanego w ramach ogólnopolskiego konkursu edukacyjnego Instytutu Pamięci Narodowej „Silni Polską!”. To właśnie w muzealnej przestrzeni młodzież z Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Jaworznie pokaże, jak można mówić o trudnej historii bez szkolnego dystansu, za to z uważnością i szacunkiem dla ludzkich losów.

Projekt nie ogranicza się do samego opowiadania o przeszłości. Jego sens polega na szukaniu śladów wśród ludzi i w pamięci rodzin, a potem na przekładaniu tych historii na język, który trafia do kolejnego pokolenia. W Jaworznie taki sposób pracy z historią ma dodatkową wartość – pozwala zatrzymać opowieści związane z miastem i regionem, zanim rozpłyną się w codzienności.

Uczniowie CKZiU wydobyli z pamięci wojenne dzieciństwo

Tegoroczna odsłona projektu dotyka wyjątkowo bolesnego tematu. Uczniowie sięgnęli po relacje osób, które jako dzieci przeżyły okupację, przesiedlenia, głód i rozłąkę z bliskimi. Zebrane świadectwa nie są jedynie materiałem do szkolnej prezentacji. To zapis doświadczeń, które pomagają zobaczyć II wojnę światową z perspektywy najmłodszych, a więc tych, których w klasycznych opowieściach historycznych zwykle słychać najmniej.

W wydarzeniu weźmie udział Józefa Posch-Kotyrba, która podzieli się osobistą relacją z lat okupacji. Głos zabierze też Jolanta Sowińska-Gogacz z Muzeum Dzieci Polskich – Ofiar Totalitaryzmu w Łodzi, przygotowując prelekcję o losach dzieci w czasie wojny. Obok nich w panelu międzypokoleniowym „Z pokolenia na pokolenie” pojawią się Halina Abstorska, Ryszard Abstorski i Joanna Jania. To właśnie ten układ spotkania pokazuje jego siłę – obok świadków historii stają osoby, które tę pamięć pomagają uporządkować, opisać i przekazać dalej.

Spotkanie, które łączy szkolną pracę z żywym świadectwem

Program wydarzenia został ułożony tak, by najpierw pokazać efekt pracy uczniów, a potem oddać przestrzeń opowieściom i rozmowie. Dzięki temu uczestnicy nie obejrzą gotowego szkolnego projektu w oderwaniu od ludzi, lecz zobaczą cały proces – od badawczej pracy młodzieży po osobiste świadectwa i komentarze specjalistów.

W programie przewidziano:

• otwarcie i wprowadzenie do tematu spotkania,
• prezentację projektu „Silni Polską!” przygotowaną przez uczniów,
• świadectwo historii w rozmowie z Józefą Posch-Kotyrbą,
• prelekcję Jolanty Sowińskiej-Gogacz,
• panel międzypokoleniowy „Z pokolenia na pokolenie” z udziałem Haliny Abstorskiej, Ryszarda Abstorskiego i Joanny Jani,
• podsumowanie oraz podziękowania dla uczestników.

Organizatorzy zwracają uwagę, że takie inicjatywy mają znaczenie większe niż jednorazowe wydarzenie. Pomagają utrzymać pamięć o mieszkańcach i ich doświadczeniach, a jednocześnie uczą młodych ludzi, że historia nie kończy się na datach i nazwiskach. W Jaworznie to spotkanie ma przypomnieć, że najcenniejsze świadectwa często kryją się w zwyczajnej rozmowie – jeśli tylko ktoś potrafi jej wysłuchać.

na podstawie: Urząd Miejski Jaworzno.