Owce wracają na jaworznickie łąki – wsparcie dla rzadkich muraw

Wiosną na jaworznickich łąkach znów pojawią się stada owiec – ich wypas ma przywracać otwartą strukturę siedlisk i sprzyjać rzadkim gatunkom roślin. W Jaworznie projekt prowadzony jest przy wsparciu zewnętrznym, a prace polowe rozpoczną się wraz z początkiem sezonu pastwiskowego. To prosty, ale skuteczny sposób na ochronę muraw, które bez kontroli zarastałyby krzewami i wysoką trawą.

• Dlaczego wypas wraca do Jaworzna – cele i finansowanie projektu
• Na Górze Bielana i w Uroczysku Sadowa Góra – jak zmienią się łąki

Dlaczego wypas wraca do Jaworzna – cele i finansowanie projektu

Miasto ponownie sięgnęło po środki z zewnątrz, by kontynuować działania na rzecz ochrony cennych siedlisk. Realizowany jest projekt pod nazwą “Czynna ochrona i odtwarzanie muraw kserotermicznych oraz ciepłolubnych muraw napiaskowych w Jaworznie – 2026 r.”, który otrzymał dofinansowanie z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Wsparcie finansowe w tym roku wynosi ponad 138 tys. zł.

W ramach programu miasto stawia na tradycyjne metody gospodarowania łąkami – naturalny wypas owiec pomaga utrzymać warunki potrzebne dla gatunków wymagających dużego nasłonecznienia i niskiej wilgotności. Owce zgryzają roślinność, ograniczają ekspansję krzewów i wysokich traw oraz przyczyniają się do rozsiewania nasion, co wspiera odnowę muraw.

• Termin rozpoczęcia – pierwsza połowa maja
• Miejsca wypasu – Góra Bielana, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy Uroczysko Sadowa Góra
• Wsparcie finansowe – ponad 138 tys. zł z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach

Na Górze Bielana i w Uroczysku Sadowa Góra – jak zmienią się łąki

Prace pastwiskowe skupią się w miejscach szczególnie cennych przyrodniczo. Tam, gdzie murawy kserotermiczne i napiaskowe utrzymują rzadkie gatunki, obecność owiec ma zapobiegać „zamulaniu” siedlisk przez roślinność ekspansywną. Efekt jest dwojaki – ochrona istniejących gatunków oraz tworzenie warunków do naturalnej odnowy.

Mieszkańcy i odwiedzający mogą spodziewać się zmian wizualnych – łąki będą bardziej „otwarte”, a polany zwrócą uwagę różnorodnością niskiej roślinności. Warto pamiętać, że wypas to element planowej ochrony przyrody, a nie jednorazowy zabieg.

Drobne praktyczne wskazówki wynikające z trwających działań:

• szanując zwierzęta i siedliska, nie płoszyć stad i zachować dystans;
• psy trzymać na smyczy w rejonach wypasu;
• spacerując po okolicy, zwracać uwagę na ogrodzenia i oznakowania ochronne.

Powrót owiec to tani i ekologiczny sposób na utrzymanie wartości przyrodniczych miejsc, które dla mieszkańców Jaworzna oznaczają nie tylko ciekawą przestrzeń do spacerów, lecz także zabezpieczenie rzadkich fragmentów przyrody dla przyszłych pokoleń.

na podstawie: Urząd Miejski w Jaworznie.