Park Gródek nie wysycha. Skąd bierze się niski poziom wody?

W „Koparkach” i „Wydrze” widać dziś znacznie mniej wody niż zwykle, ale podziemny system zasilający oba miejsca nadal działa. W Jaworznie nie doszło do zaniku zbiorników – obserwowane obniżenie jest częścią cyklicznych zmian, choć tym razem dobrze pokazuje skutki długiej suszy i wysokich temperatur. O tym, kiedy poziom wody może się odbudować, decydują nie pojedyncze ulewy, lecz dłuższy przebieg pogody.

• „Koparki” i „Wydra” nie są szczelnymi zbiornikami
• Jedna ulewa nie odbuduje poziomu wód podziemnych
• Niski stan wody wpisuje się w szerszy problem hydrologiczny

„Koparki” i „Wydra” nie są szczelnymi zbiornikami

Oba akweny powstały w czasie dawnej eksploatacji wapieni i dolomitów. Prace wydobywcze odsłoniły poziomy wód podziemnych, dlatego określenie „zbiornik” może być mylące. Nie chodzi o zamknięte niecki zasilane przez rzekę albo rurociąg.

Woda przemieszcza się w spękanych i porowatych skałach, tworząc system przypominający podziemny przepływ. Zasilają go przede wszystkim opady, które przenikają przez grunt. Jeżeli odpływ utrzymuje się na podobnym poziomie, a dopływ wody maleje, lustro obniża się zarówno w „Koparkach”, jak i w „Wydrze”.

Znaczenie ma także stan przesuszonej ziemi. Po długim okresie upałów grunt słabiej przyjmuje wodę, a gwałtowne opady często spływają po powierzchni, zamiast zasilać głębsze warstwy.

„Przesuszona gleba ogranicza możliwości przenikania wody deszczowej do wód podziemnych” – wyjaśnia dr Agnieszka Chećko, geolog powiatowy Jaworzna.

Specjalistka zaznacza, że podobne wahania nie są nowością. Pomiary prowadzone w ramach nadzoru geologicznego odbywają się co kwartał. Dane z ostatnich 15 lat pokazują, że poziom wody bywał już niższy niż obecnie, ale zdarzały się również okresy odwrotne – po dużych opadach i roztopach woda zalewała drogi dojazdowe w kierunku akwenów.

Więcej lokalnych informacji z Jaworzna jest na infojaworzno.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na infojaworzno.pl/wydarzenie.

Jedna ulewa nie odbuduje poziomu wód podziemnych

Krótkotrwały, intensywny deszcz może przynieść dużo wody, ale nie musi szybko poprawić sytuacji pod ziemią. Po suszy część opadu zatrzymuje się przy powierzchni, a reszta odpływa, zanim zdąży przesączyć się do warstw wodonośnych.

Wyraźniejszej odbudowy można oczekiwać dopiero po spokojnych i regularnych opadach utrzymujących się przez dłuższy czas. W naturalnym cyklu sezonowym poziom wód podziemnych zwykle spada latem, a poprawia się jesienią, zimą i wiosną. Pomagają w tym długotrwałe deszcze oraz roztopy.

Dla osób odwiedzających Park Gródek oznacza to, że obecny wygląd brzegów nie jest samodzielnym dowodem na zanik akwenu. „Koparki” i „Wydra” różnią się głębokością, a także ukształtowaniem dna i brzegów, dlatego spadek poziomu wody może być w nich widoczny w różnym stopniu.

Niski stan wody wpisuje się w szerszy problem hydrologiczny

Podobne zjawiska występują w wielu miejscach Polski i Europy. Komunikaty Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wskazują na utrzymującą się suszę hydrologiczną w części zlewni oraz niskie stany rzek. Wysokie temperatury, długie okresy bez opadów i zwiększone parowanie sprzyjają obniżaniu poziomu wody, ale nie oznaczają automatycznie całkowitego wyschnięcia wszystkich akwenów.

Dr Agnieszka Chećko zwraca uwagę na coraz częstsze występowanie dwóch skrajnych zjawisk na tym samym obszarze – suszy i powodzi. Gwałtowna ulewa może powodować szybki spływ powierzchniowy, a jednocześnie nie zapewniać wystarczającego zasilania wód podziemnych.

„Nie jest to sytuacja wyjątkowa. Podobne zjawiska obserwowano już w poprzednich latach, nawet na większą skalę” – mówi geolog powiatowy Jaworzna.

Stan wody w Parku Gródek będzie nadal obserwowany. Na obecnym etapie nie ma podstaw, by twierdzić, że „Koparki” lub „Wydra” zanikają. Odbudowa poziomu powinna następować wraz ze spadkiem temperatur i nadejściem dłuższych opadów. Zmienność tych akwenów przypomina jednak, że oszczędne korzystanie z wody ma znaczenie nie tylko podczas oficjalnie ogłaszanej suszy, lecz także w codziennym funkcjonowaniu środowiska.

na podstawie: Urząd Miejski w Jaworznie.